ABD ile İran arasında devam eden müzakerelerde ortaya çıkan taslak anlaşmanın detayları merak edilmeye devam ediyor. Peki son durum ne? İşte detaylar..
ABD ile İran arasında 2026’da ortaya çıkan anlaşma henüz imzalanmadı ancak “büyük ölçüde müzakere edildi” aşamasında.
Güncel Durum
Trump’ın açıklaması: 23-24 Mayıs’ta “Anlaşma büyük ölçüde müzakere edildi, son detaylar tartışılıyor, kısa süre içinde duyurulacak. Hürmüz Boğazı açılacak” dedi.
Henüz nihai imza yok. Beyaz Saray yetkilileri “birkaç gün daha sürebilir” diyor. Taraflar bir bir sayfalık çerçeve anlaşma (MOU) üzerinde çalışıyor.
Bu, 2026 İran Savaşı’nı sona erdirmeye yönelik geçici bir ateşkes uzatması ve yol haritası niteliğinde. Tam barış antlaşması sonraki aşamada.
Ana Maddeler (Bilinen Çerçeve)
Hürmüz Boğazı: Yeniden ticari trafiğe açılacak (ücretsiz geçiş, İran’ın savaş dönemi kontrolü ve ücret talebi kalkacak). ABD’nin İran limanlarındaki ablukası kademeli kalkacak.
Nükleer Program: İran nükleer silah peşinde olmayacağını taahhüt edecek. Yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokunu teslim etme / seyreltme veya gönderme konusunda müzakere başlayacak (60 günlük süreçte). Yeni zenginleştirme durdurulacak.
Ateşkes ve Savaşın Sonu: Mevcut ateşkes 60 gün uzatılacak (karşılıklı uzatılabilir). Tüm cephelerde (Lübnan dahil tartışmalı) çatışmalar duracak.
Yaptırımlar ve Varlıklar: Tam kaldırma sonraki aşamada. Dondurulmuş İran varlıklarının bir kısmı erken serbest bırakılabilir, petrol satışı kolaylaşacak. ABD “önce boğaz açılsın, sonra rahatlatma” diyor.
Diğer Konular: Balistik füzeler ve bölgesel vekil gruplar (Hizbullah vb.) kısmen ele alınıyor ama detaylar belirsiz.
Tarafların Farklı Bakışlar
ABD: “Obama anlaşmasının tam tersi” olacak, İran’ın nükleer kapasitesi kalıcı olarak sınırlanacak, “güven ama doğrula” mekanizması ağır olacak.
İran: Nükleer konuları ilk aşamada tartışmıyoruz diyor, yaptırımların tamamının kaldırılmasını ve varlıkların serbest bırakılmasını şart koşuyor. Boğazda “koordinasyon” ile kontrolü elinde tutmak istiyor.
Özetle: Anlaşma yakın ama hâlâ kırılgan. Hürmüz Boğazı’nın açılması ve uranyum stokunun kontrolü en kritik başlıklar. Tam detaylar imza sonrası netleşecek.