ABD'li üst düzey yetkililer Çarşamba günü ABD ile İran'ın arasındaki mutabakat metninin 14 maddesini telefon görüşmesi sırasında gazetecilere okuyarak metni dikte ettiler. Yetkililer, isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştular.
CBS News'in aktardığı habere göre, Anlaşmanın kilit noktaları şunlardır:
Her iki taraf da "Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verilmesi" konusunda anlaştı.
İran, mutabakat zaptı imzalandığı anda petrol ihracatına başlayabilir.
İran, "Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve Umman Denizi'nden Basra Körfezi'ne ticari gemilerin 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli geçişini sağlamak için azami çabayı gösterecektir."
ABD ve bölgesel ortaklar, İran için en az 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma planı geliştirecekler.
İran, "nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini" teyit ediyor.
İki taraf, "depolanmış zenginleştirilmiş malzemenin akıbeti konusunda anlaşmaya vardılar."
ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar, nükleer anlaşmaya uyulması şartıyla nihai bir anlaşmanın parçası olarak planlandığı gibi kaldırılacak.
Nihai anlaşmanın imzalanması için 60 gün süre verilecek ve iki taraf bu süreyi uzatma konusunda anlaşabilir.
Başkan Trump, Çarşamba günü Fransa'daki G7 Zirvesi'nde, "60 gün içinde iş bitmezse sorun değil. Bombalamaya geri döneriz," dedi. "Bunu yapmak istemiyorum çünkü çok iyi bir yöntem, ama belki de yapmak zorunda kalacağız çünkü onlara asla nükleer silah vermeyeceğiz."
Aşağıdaki anlaşma maddeleri, yetkilinin bunları yüksek sesle okumasından yazıya geçirilmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaşta müttefikleri, bu Mutabakat Zaptı'nı imzalayarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder ve bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı, birbirlerine karşı güç tehdidinde bulunmaktan veya güç kullanmaktan kaçınmayı ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almayı taahhüt ederler. Nihai anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona ermesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt ederler.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek şekilde, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmaya varmak için müzakere etmeyi taahhüt ederler.
Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından, Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı uyguladığı deniz ablukasını ve her türlü rahatsızlığı veya engeli kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre zarfında, gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik sayısıyla orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca, nihai anlaşmanın ardından 30 gün içinde kuvvetlerini İran İslam Cumhuriyeti yakınlarından çekmeyi taahhüt eder.
Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından, İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve Umman Denizi'nden Basra Körfezi'ne ticari gemilerin 60 gün süreyle ücretsiz ve güvenli geçişini sağlamak için azami gayreti gösterecektir. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizleme çalışmaları yapılması gerekliliği göz önünde bulundurularak 30 gün içinde faaliyete geçirilecektir. İran İslam Cumhuriyeti, yürürlükteki uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları doğrultusunda, diğer Basra Körfezi devletleriyle görüşerek, Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki yönetim ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.
Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında, karşılıklı olarak kabul edilmiş kesin bir plan geliştirmeyi taahhüt eder. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, nihai anlaşmanın bir parçası olarak 60 gün içinde kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler Amerika Birleşik Devletleri tarafından verilecektir.
Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvim çerçevesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu kararları ve ABD'nin tüm tek taraflı birincil ve ikincil yaptırımları da dahil olmak üzere, İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı uygulanan her türlü yaptırımı sona erdirmeyi taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen yaptırımların sona erdirilmesi konusunun kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.
İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir mekanizma uyarınca, stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin tasfiyesi konusunda anlaşmaya varmışlardır; minimum yöntem, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) gözetiminde yerinde karıştırma olacaktır. İki taraf ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde anlaşılacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme konusunu ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer karşılıklı olarak üzerinde anlaşılan konuları görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer konuların kritik önemini kabul etmekte ve bu konularda karşılıklı anlaşmaya varmak için müzakerelerde derhal bu konuları ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.
Nihai anlaşmaya varılana kadar, Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu koruma konusunda anlaşmışlardır. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu sürdürecek ve Amerika Birleşik Devletleri yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacaktır.
Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığı'nın İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ve bankacılık işlemleri, sigortalar, ulaşım vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.
Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın uygulanması üzerine İran İslam Cumhuriyeti'nin dondurulmuş veya kısıtlanmış fonlarını ve varlıklarını tamamen kullanıma açmayı taahhüt eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasıyla ilgili prosedürler üzerinde karşılıklı olarak anlaşacaklardır. İster orijinal hesapta tutulsun ister transfer edilsin, bu fonlar İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai alıcıya ödeme için tamamen kullanılabilir hale getirilecektir. Amerika Birleşik Devletleri, buna göre gerekli tüm lisans ve yetkilendirmeleri vermeyi taahhüt eder.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulması konusunda mutabık kalmıştır.
Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından ve bu Mutabakat Zaptı'nın 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmasına başlanması ve bu önlemlerin uygulanmaya devam etmesi şartıyla, Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, nihai anlaşmaya ilişkin müzakerelere yalnızca diğer paragraflar üzerinde başlayacaktır.
Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.
