Amerika'da senatörlerin yetkileri ve yaptıkları iş sosyal medyada kullanıcılar tarafından merak edildi. Peki Amerika'da senatörler ne iş yapar? Yetkileri nelerdir? İşte haberin detayları..
Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Senatörler, federal yasama organı olan Kongre'nin üst kanadı olan Senato'da görev yapar. Senato, 50 eyaletin her birinden 2 senatör ile toplam 100 üyeden oluşur. Senatörler 6 yıl için seçilir (her 2 yılda bir Senato'nun üçte biri yenilenir) ve eyalet genelinde halk oyuyla seçilirler.
Senatörlerin Temel Görevleri (Ne İş Yaparlar?)
Senatörlerin ana işi yasama (kanun yapma) sürecidir. Bu, Temsilciler Meclisi ile ortak bir yetkidir:
Yasa Tasarısı Hazırlama ve Oylama: Federal kanunları teklif eder, değiştirir, tartışır ve oylarlar. Bir yasa tasarısının kanun olması için hem Senato hem Temsilciler Meclisi aynı metni onaylamalı, ardından Başkan imzalamalıdır.
Komitelerde Çalışma: Senato'da yaklaşık 20 komite vardır. Senatörler burada uzmanlaşır, soruşturma yapar, bütçe denetimi gerçekleştirir ve yürütme organını (Başkan ve bakanlıkları) denetler.
Eyalet Temsili: Her senatör kendi eyaletinin tamamını temsil eder (nüfusa göre değil, eşit olarak). Seçmenlerinden gelen şikayetleri, talepleri Washington'da dile getirir.
Filibuster: Senato'da uzun konuşma yaparak (filibuster) yasa tasarılarını geciktirme veya engelleme yetkisi vardır. Bu, Senato'yu daha yavaş ve müzakereci kılar.
Senatörler ayrıca denetim (oversight) görevi yapar: Federal kurumları, harcamaları ve politikaları inceler, duruşmalar düzenler.
Senatörlerin Özel (Münhasır) Yetkileri
Senato'nun Temsilciler Meclisi'nden farklı, kendine özgü yetkileri vardır (Anayasa'nın 1. ve 2. maddelerinden kaynaklanır):
Başkanlık Atamalarını Onaylama: Başkan'ın atadığı kişileri (Kabine bakanları, Yüksek Mahkeme yargıçları, federal yargıçlar, büyükelçiler, üst düzey federal yetkililer vb.) basit çoğunlukla onaylar veya reddeder. Bu, "advice and consent" (tavsiye ve onay) yetkisidir.
Uluslararası Antlaşmaları Onaylama: Başkan'ın müzakere ettiği antlaşmaları üçte iki (2/3) çoğunluk ile onaylar veya reddeder. Antlaşma ancak Senato onayıyla yürürlüğe girer.
Azil (Impeachment) Yargılaması: Temsilciler Meclisi bir federal yetkiliyi (Başkan dahil) azil ederse (suçlamayı başlatırsa), Senato davayı yargılar. Mahkeme gibi çalışır ve üçte iki (2/3) oy ile suçlu bulup görevden uzaklaştırabilir. Senato burada jüri ve hakim rolündedir.
Diğer: Savaş ilan etme yetkisi Kongre'ye aittir (her iki meclis de rol alır). Olağanüstü durumlarda (seçimde çoğunluk sağlanamazsa) Başkan Yardımcısı'nı seçme yetkisi de vardır.
Temsilciler Meclisi ile Karşılaştırma (Kısa)
Ortak Yetkiler: Her ikisi de yasa yapar, bütçe üzerinde çalışır.
Farklar:
Gelir (vergi) ve harcama tasarıları önce Temsilciler Meclisi'nde başlar.
Azil başlatma Temsilciler Meclisi'nde, yargılama Senato'da olur.
Senato daha "soğukkanlı" ve uzun vadeli düşünen bir kurum olarak tasarlanmıştır (6 yıl görev süresiyle).
Senatörler, Başkan Yardımcısı'nın (Vice President) Senato Başkanı olduğu bir yapıda çalışır. Başkan Yardımcısı eşitlik durumunda oy kullanır. Günlük başkanlık ise "President pro tempore" veya çoğunluk lideri tarafından yapılır.
Kısaca, senatörler ulusal politikaları şekillendirir, Başkan'ı frenler/denetler ve eyaletlerini federal düzeyde temsil eder. Yetkileri denge ve denetleme (checks and balances) sisteminin önemli bir parçasıdır.