Donmuş kıta Antarktika'dan gelen haberler iklim değişimi konusunda umutları yeniden yeşertmeye başladı. Yapılan incelemelere göre Antarktika'da buzulların kapladığı alan 2 milyon 580 bin kilometrekareye ulaşarak son 50 yılın ortalamasını yakaladı. İşte detaylar..
Antarktika’da buzulların kapladığı alan 2 milyon 580 bin kilometrekareye ulaştı. Bu, son 50 yılın ortalamasını yakalamak anlamına geliyor.
Bir başka deyişle, Antarktika buzullarının erimesi hemen hemen durdu. Antarktika’da her yaz buzullar eriyip denize karışıyor, kış gelince yeniden oluşuyor. Şu anda buzulların genişliği 1981-2010 yılları arasındaki dönemin ortalamasından sadece 260 bin kilometre daha az.
Konuyla ilgili bilinmesi gerekenler:
Antarktika buzulları (hem kıtasal buz tabakası/ice sheet hem de deniz buzu/sea ice) durumu, iklim değişikliği bağlamında karmaşık ve bölgesel farklılıklar gösteriyor.
1. Deniz Buzu (Antarctic Sea Ice) Durumu
2026 yaz minimumu (Şubat sonu/Mart başı): Yaklaşık 2.58 milyon km² (NSIDC verilerine göre 26 Şubat 2026'da ulaşılan seviye).
Bu değer, son 4 yılın (2022-2025) aşırı düşük seviyelerinden sonra daha yakın ortalama seviyeye dönmüş durumda (48 yıllık uydu kaydında 16. en düşük).
2023 rekor düşük seviyesi (yaklaşık 1.79 milyon km²) ile karşılaştırıldığında 730.000 km² daha fazla buz var.
Son yıllarda (özellikle 2016'dan beri) genel olarak düşük seyreden deniz buzu, 2026'da bir rebound (toparlanma) gösteriyor. Ancak bu, uzun vadeli düşüş trendini tersine çevirmiyor; hâlâ 1981-2010 ortalamasının altında.
,2. Kıtasal Buz Tabakası (Antarctic Ice Sheet) ve Buzul Kaybı
Antarktika buz tabakası genel olarak hâlâ net kayıp veriyor, ancak son yıllarda (2020'den beri) bazı bölgelerde yavaşlama ve hatta hafif net kazanç gözlemleniyor.
1992-2025 arası uydu verilerine göre (ESA/Copernicus Sentinel-1 gibi): Kıyı şeridinin %77'si stabil kalmış, ama Batı Antarktika, Antarktika Yarımadası ve bazı Doğu Antarktika bölgelerinde grounding line (buzun kara ile deniz arasındaki sınır) gerilemesi var – bazı yerlerde 42 km'ye kadar geri çekilme.
Son 30 yılda toplam 12.820 km² grounded ice kaybı (Los Angeles'ın yaklaşık 10 katı alan).
Yıllık ortalama kayıp: ~442 km².
Thwaites Buzulu ("Kıyamet Buzulu") gibi kritik bölgelerde erime hızı rekor seviyede; tamamen çökmesi durumunda deniz seviyesi ~65 cm yükselebilir.
Türk bilim insanlarının Horseshoe Adası'ndaki Shoesmith Buzulu gözlemleri: Son 10 yılda yılda ortalama ~10 metre küçülme, günde ~3 cm gerileme. 30 metre yüksekliğinde buz blokları kopuyor.
3. Genel Kütle Dengesi (Mass Balance)
Yüzey kütle dengesi (kar birikimi - erime/buharlaşma) pozitif (~2000 Gt/yıl kar birikimi), ama buz akışı ve okyanus erimesi nedeniyle net hafif negatif veya bazı yıllarda hafif pozitif.
2020'den beri atmosferik nehirler (artmış yağış) ve kış deniz buzu değişiklikleri sayesinde bazı bölgelerde pozitif kütle dengesi anomalileri oluşmuş; bu, 2016 öncesi lineer kaybı yavaşlatmış.
Uzun vadede (özellikle Batı Antarktika) kayıp devam ediyor ve hızlanabilir.
Kısaca: Deniz buzu 2026'da toparlanmış görünüyor (iyi haber), ama kıtasal buz tabakası ve kritik buzullar hâlâ hızla eriyor, özellikle Batı Antarktika'da. Bu, küresel deniz seviyesi yükselişi için en büyük tehditlerden biri olmaya devam ediyor.
