Avustralya’nın en çok madalya kazanmış askeri olan Ben Roberts-Smith, savaş suçu işlediği iddiasıyla tutuklandı.
Polis şimdi emekli olan 47 yaşındaki askerin Afganistan’da savaş suçu işlediği iddiasıyla Sydney’de tutuklandığını açıkladı. Avustralya 2005-2016 yılları arasında Afganistan’da toplam 36 bin asker bulundurmuştu.
Ben Roberts-Smith, Afganistan’da 5 kişiyi öldürmekle suçlanıyor.
Ben Roberts-Smith, Avustralya'nın en çok madalyalı yaşayan eski askeri (Victoria Cross ve Medal for Gallantry sahibi), Afganistan'da savaş suçu iddialarıyla ilgili olarak 7 Nisan 2026'da Sydney Havalimanı'nda gözaltına alındı ve beş ayrı savaş suçu kapsamında cinayet (war crime of murder) suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Suçlamalar
Avustralya Federal Polisi (AFP), Roberts-Smith'i (47 yaşında) 2009-2012 yılları arasında Afganistan'da görev yaptığı sırada silahsız tutukluları (detainees) öldürmekle suçluyor.
Suçlamalar şöyle:
Bir suçlama doğrudan cinayet,
Bir suçlama ortaklaşa cinayet işleme,
Üç suçlama ise cinayete yardım, teşvik, danışmanlık veya sağlama.
Kurbanların, Avustralya Savunma Güçleri (ADF) kontrolünde, silahsız ve çatışmaya katılmayan kişiler olduğu belirtiliyor. Bazı iddialar arasında:
Silahsız bir Afgan gencinin vurulması,
Kelepçeli bir adamın (Ali Jan) uçurumdan aşağı atılması ve ardından vurulması emri verilmesi,
Protez bacaklı yaralı bir adamın vurulması gibi olaylar yer alıyor.
Her suçlamanın azami cezası müebbet hapis. Roberts-Smith, Silverwater Cezaevi'ne konuldu; kefalet talebinde bulunulmadı ve dava 4 Haziran 2026'ya ertelendi. Bu, Afganistan'daki Avustralya askerlerine yönelik ikinci savaş suçu suçlaması (ilk değil, en yüksek profilli olanı).
Arka Plan: Hakaret Davası ve Mahkeme Kararı
Roberts-Smith, 2018'de Nine Media'ya (The Age, Sydney Morning Herald) ve gazeteciler Nick McKenzie ile Chris Masters'a karşı hakaret davası açmıştı. Gazeteler, onun Afganistan'da savaş suçu işlediğini (silahsız sivilleri öldürdüğünü ve astlarını buna zorladığını) iddia etmişti.
2023'te Federal Mahkeme Yargıcı Anthony Besanko, 110 gün süren duruşmanın ardından davayı reddetti. "Denge of probabilities" (medeni hukuk standardı) ile dört cinayet iddiasının büyük ölçüde doğru olduğunu buldu. Roberts-Smith'in "ülkesini utandırdığını" belirtti.
2025'te temyizler reddedildi (Federal Mahkeme tam heyeti ve Yüksek Mahkeme). Bu kararlar, sivil mahkemede suçlamaların doğruluğunu teyit etti ama cezai suçluluk anlamına gelmiyor. Bu sivil bulgular, cezai soruşturmaya (Office of the Special Investigator ve AFP ortak çalışması) zemin hazırladı.
Roberts-Smith Kimdir?
Avustralya Özel Hava Servisi Alayı (SASR) üyesiydi.
2010-2011'de Tizak'taki cesareti nedeniyle Victoria Cross aldı (Avustralya'nın en yüksek askeri nişanı).
2013'te ordudan ayrıldı.
Daha önce ulusal kahraman olarak görülüyordu; şimdi birçok kişi için itibar kaybı yaşadı.
Avustralya Savaş Anıtı (War Memorial), onun Victoria Cross sergisini gözden geçireceğini açıkladı.
Not: Bu suçlamalar henüz mahkemede ispatlanmadı. Roberts-Smith daha önce iddiaları reddetmişti ve masumiyet karinesi geçerli. Dava devam ediyor; cezai süreç, sivil davadan daha yüksek kanıt standardı (beyond reasonable doubt) gerektiriyor.