İran'da Hamaney sonrası yeni halef seçilene kadar Liderlik Konseyi Ayetullah Ali Hamaney'in görevlerini üstlenecek.
CBS News'te yer alan habere göre; İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından, İranlı bir yetkili Pazar günü yaptığı açıklamada, halefi açıklanana kadar görevlerini bir liderlik konseyinin yürüteceğini duyurdu.
Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Larijani yaptığı açıklamada, "Anayasaya uygun olarak, bir halef seçilene kadar Yüksek Liderin sorumluluklarını üstlenecek bir liderlik konseyi kurulacaktır" dedi.
İran devlet medyası daha önce, Hamaney'in ölümünün ardından ülkeyi Cumhurbaşkanı Mesud Peşkin'in yönettiğini belirtmişti.
İran İslam Cumhuriyeti Radyo ve Televizyonu, Pezeşkiyan'ın yanı sıra İran parlamentosu başkanı ve İran yargısının başının da yeni bir lider seçilene kadar yönetimi devraldığını bildirdi. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, diğer görevlerinin yanı sıra İran'ın savunma ve dış politikasını belirlemekten sorumlu üst düzey hükümet yetkililerinden oluşan bir gruptur.
İran Liderlik Konseyi nedir? Nasıl işler?
İran Liderlik Konseyi (veya Geçici Liderlik Konseyi / Provisional Leadership Council), İran İslam Cumhuriyeti Anayasası'na göre Yüce Lider (Rehber / Supreme Leader) makamının boşalması durumunda (ölüm, istifa veya görevden alınma gibi) devreye giren geçici yönetim organıdır.
Bu konsey, geçiş dönemi için kurulur ve yeni lider (Uzmanlar Meclisi tarafından) seçilene kadar Yüce Lider'in tüm yetkilerini (siyasi, askeri, dini) toplu olarak üstlenir. Anayasa'nın 111. maddesi bunu düzenler.
Konseyin yapısı (üçlü konsey):
Cumhurbaşkanı (şu anki reformist Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan)
Yargı Erki Başkanı (şu anki Gholamhossein Mohseni Ejei).
Anayasayı Koruyucular Konseyi'nden (Guardian Council) bir fıkıh / hukuk uzmanı (fakih / jurist) – bu üye genellikle Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi tarafından seçilir.
Amaç ve işleyiş:
Hamaney'in 28 Şubat 2026'daki ölümünden hemen sonra (1 Mart 2026 itibarıyla) İran resmi kaynakları (IRNA, Tasnim, Mehr) ve yetkililer (Ali Laricani gibi) tarafından oluşturulduğu duyuruldu.
Uzmanlar Meclisi (Assembly of Experts – 88 üyeli din adamları meclisi) en kısa sürede toplanıp yeni Yüce Lider'i seçmek zorunda.
Konsey, tek lider yerine kolektif yönetim sağlar; İran Anayasası ayrıca Uzmanlar Meclisi'nin istese kalıcı bir Liderlik Konseyi (Leadership Council) modeli de oluşturabileceğini belirtir (tek kişi yerine birden fazla lider), ama şu anki uygulama geçici üçlü konsey.
Bu yapı, rejimin kesintisiz devamını garanti etmek için tasarlandı – özellikle savaş ve kriz dönemlerinde (şu anki ABD-İsrail saldırıları ve misillemeler sırasında) güç boşluğu önlemek için kritik.