İran geçen yıl idamda rekorunu yeniledi. Asılan 1.639 kişinin çoğunun uyuşturucuyla bağlantılı suçlardan hüküm giydiği belirtildi. Bunun, 1989’dan bu yana en yüksek infaz olduğu kaydedildi.
İran yetkilileri Abd ve İsrail’de savaş nedeniyle bu yıl daha çok idam olabileceği uyarısı yaptı.
İran idam cezasını toplum üzerinde bir baskı aracı olarak kullanıyor. İnfazlar genellikle basında yer almıyor.
Norveç merkezli Iran Human Rights (IHR) ve Fransa merkezli Together Against the Death Penalty (ECPM) örgütlerinin 13 Nisan 2026’da yayımladığı ortak rapora göre, İran’da 2025 yılında en az 1.639 kişi idam edildi.
Önemli Rakamlar:
Bu sayı, 2024 yılındaki 975 idama göre %68 artış anlamına geliyor. Günlük ortalama 4’ten fazla idam yapıldı (yılda 1.639 kişi).
1989’dan beri kaydedilen en yüksek sayı (yaklaşık 36-37 yıllık rekor). 48 kadın idam edildi (son 20+ yılın en yüksek kadın idamı sayısı).
İdamların büyük kısmı uyuşturucu suçlarından (795 kişi, %48,5), bir kısmı da cinayet suçlarından (747 kişi). Resmi olarak sadece 113 idam (%7’den az) kamuoyuna duyuruldu; kalanlar gizli tutuldu.
Bu rakamlar Amnesty International gibi diğer uluslararası insan hakları örgütleri tarafından da doğrulanıyor ve İran’ın Çin hariç dünyada en fazla idam yapan ülke olduğu, kişi başına da en yüksek orana sahip olduğu belirtiliyor.
Bağlam:
İran yönetimi idamları genellikle uyuşturucu ticareti, cinayet, devlete karşı suçlar (moharebeh gibi) ve protestolara karışmakla gerekçelendiriyor. Ancak raporlar, birçok idamın adil yargılama olmadan, işkence altında alınan itiraflara dayanılarak ve etnik azınlıkları (örneğin Beluçlar) orantısız şekilde hedef alarak yapıldığını vurguluyor.
2026 yılına gelindiğinde de idamların devam ettiği ve ilk çeyrekte yüksek rakamlar görüldüğü belirtiliyor; bazı kaynaklar 2026’da rekorun aşılabileceğini söylüyor.
Bu konu insan hakları açısından ciddi eleştirilere yol açıyor ve birçok ülke/örgüt İran’la yapılacak görüşmelerde idam cezasını öncelikli gündem yapma çağrısında bulunuyor.
