İran Trump'ın 'Cehennemi yaşayacaklar' tehdidine cevap verirken Amerika'nın saldırması durumunda Babülmendep Boğazı'nı da kapatacağını açıkladı.
İran (ve desteklediği Husiler) son dönemde Babülmendep (Bab el-Mandeb) Boğazı'nı kapatma tehdidini yineledi. Bu tehdit, özellikle ABD'nin İran'a (özellikle Hürmüz Boğazı ve Harga Adası gibi enerji altyapısına) yönelik olası saldırı veya kara harekâtı durumunda gündeme geliyor.
Arka Plan ve Güncel Tehdit
Bağlam: Şu anda İran-ABD/İsrail gerilimi yüksek; Hürmüz Boğazı zaten büyük ölçüde kapanmış veya ağır tehdit altında, bu da global enerji akışını ciddi şekilde vurmuş durumda. İran tarafı, buna misilleme olarak ikinci bir cephe açma sinyali veriyor: Kızıldeniz'in girişindeki Bab el-Mandeb Boğazı.
İranlı askeri kaynaklar (Tasnim gibi yarı resmi ajanslar üzerinden) ve yetkililer, ABD'nin Harga Adası'na kara harekâtı veya daha fazla enerji tesisine saldırı yapması halinde "diğer boğazlarda güvensizlik yaratma" (yani Bab el-Mandeb'de operasyon) seçeneğini masada tuttuklarını belirtiyor.
Husiler'in rolü: Yemen'deki İran destekli Husiler de benzer tehditler savuruyor. Eğer saldırılara Körfez ülkeleri katılırsa veya İran'a karşı "vahşi" bir genişleme olursa, Bab el-Mandeb'i kapatma seçeneğini değerlendireceklerini söylüyorlar. Husiler zaten daha önce Kızıldeniz'de gemilere saldırılar düzenlemişti.
Bab el-Mandeb Boğazı Neden Önemli?
Afrika (Cibuti) ile Arap Yarımadası (Yemen) arasında dar bir geçiş.
Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlar → Süveyş Kanalı'na giden yolu kontrol eder.
Dünya ticaretinin önemli bir kısmı (petrol, LNG, tahıl, gübre vb.) buradan geçer. Tahmini olarak yıllık 1 trilyon dolar civarı mal akışı söz konusu.
Hürmüz'le birlikte kapanırsa, global petrol fiyatlarında 150 dolar/varil ve üstü seviyeler konuşuluyor; Avrupa, Asya ve ABD için ciddi lojistik şok yaratır.
Gerçekçi Değerlendirme
Bu tür tehditler İran'ın klasik asimetrik stratejisi: Doğrudan konvansiyonel savaşta zayıf olduğu için boğazları ve vekil güçleri (Husiler gibi) kullanarak ekonomik baskı yaratmak. Ancak:
Bab el-Mandeb'i tamamen kapatmak lojistik olarak zor (dar ama uluslararası koalisyonlarla korunabilir).
ABD ve müttefikleri (İngiltere, Fransa, Avrupa görev gücü) zaten bölgede donanma varlığı artırıyor ve gemilere uyarılar yayınlıyor.
Daha olası senaryo: Hedefli saldırılar, mayınlama veya "güvensizlik" yaratarak sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini uçurmak (2023-2024'teki Husi saldırılarında olduğu gibi).
Sonuç olarak, İran bu açıklamayla "savaş genişlerse bedeli herkes öder" mesajı veriyor. Durum oldukça kırılgan; herhangi bir tırmanış (özellikle Harga Adası veya İran enerji tesislerine yönelik adım) gerçekten ikinci bir boğazı riske atabilir ve global ekonomiyi daha da sarsabilir.