İspanya Sağlık Bakanlığı ülkede 16 yaş altında enerji içeceğinin kullanımının yaygınlaşması üzerine 16 yaş altına enerji içeceğinin yasaklanması konusunda çalışma başlattı.
İspanya, 16 yaş altına enerji içeceği satışını yasaklamak için harekete geçerken, 18 yaş altına yüksek kafeinli içecekler için de sınır geliyor. Çocuklarda uykusuzluk, kaygı ve kalp çarpıntısı riskine dikkat çekilirken, İngiltere de benzer adımı atmıştı.
İspanya hükümeti, 16 yaş altındaki çocuklara enerji içeceklerinin satışını yasaklamak için çalışma başlattı. Ayrıca 18 yaş altına aşırı kafein içeren içeceklerin satışının da sınırlandırılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı ve Tüketim Bakanlığının yürüttüğü ortak çalışmada, özellikle yüksek kafein oranına sahip ürünlerin çocuk sağlığı üzerindeki etkileri mercek altına alındı. Taslak düzenlemenin kısa süre içinde kamuoyuna sunulması bekleniyor. Sağlık Bakanlığı, enerji içeceklerinin çocuklarda uykusuzluk, kaygı (anksiyete) ve taşikardi gibi sağlık sorunlarına yol açabileceğini açıkladı. Uzmanlar, gelişim çağındaki çocukların yüksek dozda kafeine karşı daha hassas olduğuna dikkat çekiyor. İngiltere de geçtiğimiz Eylül ayında benzer bir karar aldığını açıklamıştı. İngiltere Sağlık Bakanı Wes Streeting, “Çocukların her gün çift espressoya eşdeğer kafein tüketmesi kabul edilemez” ifadelerini kullanmıştı.
Türkiye’de durum ne?
Türkiye'de enerji içeceklerinin satışına ilişkin düzenlemeler, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Enerji İçecekleri Tebliği ile belirlenmiştir. Bu tebliğ, 30 Haziran 2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır ve enerji içeceklerinin satışını kısıtlayan hükümler içermektedir.
Mevcut Yasak ve Kısıtlamalar:
18 Yaş Altı Satış Yasağı: Tebliğin 11. maddesinin 3. fıkrasına göre, on sekiz yaşından küçüklere enerji içeceklerinin satışı yapılmaz. Bu, sigara ve alkol gibi ürünlerdeki yasağa benzer şekilde yasal bir yasak olup, ihlali durumunda cezai yaptırımlar uygulanabilir. Ancak bazı haber kaynaklarında bu kuralın "tavsiye niteliğinde" olduğu belirtilse de, resmi metinde net bir satış yasağı olarak ifade edilmiştir.
Satış ve Reklam Kısıtlamaları: Enerji içecekleri, spor tesislerinde, okul kantinlerinde ve hastanelerde piyasaya arz edilemez ve reklamı yapılamaz. Ayrıca, toplu tüketim yerlerinde doğrudan veya dolaylı reklam ve tanıtım yasaktır.
Etiketleme ve Uyarılar: Ürün etiketlerinde zorunlu uyarılar bulunur: "Alkol ile karıştırılarak veya beraber tüketilmemelidir. Çocuklar, 18 yaş altı kişiler, yaşlılar, diyabetikler, yüksek tansiyonu olanlar, gebe ve emzikli kadınlar, metabolik hastalığı olanlar, böbrek yetmezliği olanlar ile kafeine hassas kişiler için tavsiye edilmez. Sporcu içeceği değildir... Günlük 500 ml’den fazla tüketilmesi tavsiye edilmez." Bu uyarılar, tüketicinin görebileceği şekilde ambalajda yer alır.
"16 yaş altına" yönelik spesifik bir yasak bulunmamaktadır; düzenleme 18 yaş altı için geçerlidir. Ancak son günlerde İspanya'da 16 yaş altına enerji içeceği satışını yasaklayan bir düzenleme hazırlığı haberleri gündemde olup, bu Türkiye ile karşılaştırılmaktadır.