Facebook, Instagram'ın çatı şirketi Meta'nın ürettiği yapay zeka destekli gözlüklerin İsveç basınına göre insanların özel hayatlarını rızaları dışında kaydettiği iddia edildi. İşte detaylar..
İsveç basınının araştırmasına göre, yapay zeka destekli Ray-Ban Meta gözlükleri insanların özel yaşamlarını gizlice kaydetti. Bu haberler üstüne İsveçli bir çok parlamenter AB Komisyonu’na başvurup soruşturma istedi.
Gizlice çekilen görüntülerin Kenya’daki bir şirkete gönderildiği, orada Meta’nın yapay zeka sistemlerinde kullanıldığı ortaya çıktı. Kenya’daki şirketin sözcüleri iddiaları doğruladı.
Konu hakkında neler biliniyor?
Meta'nın (özellikle Ray-Ban Meta akıllı gözlükleri) özel yaşamların kaydedilmesi ve gizlilik endişeleri, son dönemde (2026 başı itibarıyla) büyük bir skandala dönüştü. Bu konu, Şubat 2026 sonunda İsveç medyasının (Svenska Dagbladet ve Göteborgs-Posten) yaptığı kapsamlı bir araştırmayla patlak verdi ve hızla uluslararası haber oldu.
Meta'nın Ray-Ban işbirliğiyle ürettiği AI destekli akıllı gözlükler, kamera ve mikrofon sayesinde kullanıcıların gördüklerini kaydedebiliyor, AI ile etkileşim kurabiliyor (örneğin "Hey Meta" diyerek soru sorup cevap almak) ve hayatı birinci şahıs perspektiften kaydetme vaadiyle satılıyor. 2025'te 7 milyondan fazla satıldığı belirtiliyor, yani oldukça yaygın.
Ana Gizlilik Sorunları:
Kullanıcıların farkında olmadan (veya istemeden) kaydettiği videolar, Meta'nın AI modellerini eğitmek için insan moderatörlere (data annotators) gönderiliyor. Bu kişiler Kenya'daki taşeron firmalarda (örneğin Sama) çalışıyor.
Moderatörler, çok hassas ve mahrem içerikler gördüklerini söylüyor:
İnsanların soyunması, tuvalet kullanımı,
Cinsel içerikli anlar (seks, pornografi izleme),
Banka/kredi kartı detayları gibi kişisel finansal bilgiler,
Şiddet veya diğer özel/vulnerable anlar.
Birçok durumda kullanıcılar kaydın aktif olduğunun farkında değil (örneğin gözlüğü masaya koyup odadan çıkmak gibi), yani istemeden özel hayatlarını kaydediyor.
Yüz bulanıklaştırma gibi otomatik gizlilik önlemleri her zaman çalışmıyor (bazı çalışanlar %15-20 başarısızlık oranı diyor), bu yüzden gerçek yüzler ve detaylar görülüyor.
Meta'nın kullanım koşullarında insan incelemesi hakkı var, ama kullanıcılar bunu yeterince bilmiyor veya anlaşılmıyor. 2025'te gizlilik politikası güncellenerek AI özellikleri varsayılan hale getirildi ve opt-out seçenekleri sınırlı kaldı.
Gözlükteki kayıt LED ışığı (kayıt olduğunu gösteren ışık) kolayca kapatılabiliyor veya örtülebiliyor, bu da başkalarını gizlice kaydetmeyi kolaylaştırıyor → sokakta taciz, gizli çekim gibi sorunlar artıyor.
Sonuçlar ve Tepkiler:
Kullanıcılar ve satın alanlar dava açtı (örneğin Meta'nın "gizlilik odaklı" reklamlarını yanıltıcı buldukları için class action lawsuits var).
Gizlilik savunucuları ve avukatlar, bystander privacy (kaydedilen üçüncü kişilerin rızası olmadan kaydedilmesi) ve veri kullanımını eleştiriyor.
Meta, medyaya yaptığı açıklamalarda "kayıtlar yerel kalır, paylaşılmadıkça" diyor ama AI eğitimi için gönderilen veriler ayrı bir kategori.
Birçok uzman ve kullanıcı artık "gözlükleri sadece kamusal alanlarda kullanın, özel hayatta kapatın" diyor; bazıları cihazı satmayı düşünüyor.
Kısaca: Meta gözlükler eğlenceli ve pratik görünse de, özel yaşamın istemeden kaydedilip yabancı insanlar tarafından izlenebilmesi riski çok yüksek. Bu, Google Glass dönemindeki gizlilik korkularını kat kat aşan bir durum yarattı ve Meta'nın veri toplama politikalarını yeniden sorgulatıyor. Eğer gözlüğünüz varsa, ayarları sıkı kontrol edin (kayıtları silme, AI özelliklerini kapatma vs.) ve hassas ortamlarda kullanmamaya dikkat edin.