Bu, ilk sınıf RAS inhibitörü olarak tanımlanıyor ve “çığır açıcı” olarak nitelendiriliyor. İlaç, pankreas tümörlerinin yaklaşık %90-95’inde bulunan ve tümör büyümesini tetikleyen RAS (özellikle KRAS) proteinlerini hedef alıyor. Günlük hap olarak kullanılıyor.

Onay, daha önce en az bir sistemik tedavi almış veya çoklu ajan kemoterapiye uygun olmayan yetişkin hastalar için verildi. 500 hastanın katıldığı faz 3 klinik çalışmada (RASolute 302), ilacı alanlarda medyan genel sağkalım 13,2 ay olurken, standart kemoterapi alanlarda bu süre 6,7 ay olarak ölçüldü. Yani hayatta kalma süresi kabaca iki katına çıktı.

İlerleme-free sağkalım da benzer şekilde iyileşti. FDA, sonuçları “karşılanmamış yüksek ihtiyaç alanında görülmemiş” diye niteleyerek onay sürecini 6,5 ay öne çekti.

Önemli notlar:

Bu bir kür değil, yaşam süresini uzatan ve hastalığı yavaşlatan bir seçenek.

Yaygın yan etkiler arasında döküntü, ishal, bulantı, yorgunluk ve kusma yer alıyor.

ABD’de aylık liste fiyatı yaklaşık 39.800 dolar olarak açıklandı; sigorta ve yardım programları maliyeti düşürebilir.

Pankreas kanseri genellikle geç teşhis edildiği için agresif seyrediyor; bu onay, onlarca yıldır sınırlı kalan tedavi seçeneklerinde önemli bir adım olarak görülüyor.

Bağırsak sağlığı üzerine çalışan gastrointestinal fizyolog Jordan Haworth, sindirim sisteminin sağlığını korumak için tüketmekten kaçındığı 5 gıdayı açıkladı. Listede, sağlıklı olduğu düşünülen bazı besinlerin yanı sıra çiğ tüketilen besinler de var.

İngiltere merkezli Functional Gut Clinic'te görev yapan Haworth, yaklaşık 10 yıldır sindirim sistemi sorunlarının altında yatan nedenler üzerine çalışıyor. Newsweek'e konuşan uzman, bağırsak sağlığının yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı olmadığını, ruh hali, metabolizma, cilt ve bağışıklık sistemiyle de ilişkili olduğunu söyledi.

Haworth'a göre bağırsak sağlığını korumak için pahalı probiyotik takviyelere yönelmek gerekmiyor. Uzman, bunun yerine lif, polifenoller ve fermente gıdaları öne çıkarıyor.

Fasulye, yulaf, elma, armut, tam tahıllar, chia tohumu gibi lif kaynaklarını, yanı sıra yaban mersini, kırmızı lahana, kahve, bitter çikolata ve zeytinyağı gibi polifenol içeren gıdaları ve yoğurt, kefir, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente ürünleri "bağırsak sağlığının temelleri" arasında sayıyor. Yeterli uyku, stres yönetimi ve haftada en az 150 dakika egzersiz yapılmasını da öneriyor.

Haworth'ın 'asla yemem' dediği 5 gıda ise şunlar:

1. Çiğ istiridye

Haworth'un listesinin ilk sırasında çiğ istiridye var. İstiridyelerin filtre ederek beslendiğini ve çevresindeki sudaki bakteri ve diğer patojenleri bünyelerinde biriktirebildiğini söyleyen uzman, çiğ istiridye tüketmek yerine pişirilmiş ürünleri tercih edeceğini belirtiyor.

2. Az pişmiş dana burger

Uzmanın kaçındığı ikinci gıda, içi az pişmiş dana burger. Haworth, hamburger köftesinin biftekten farklı olarak kıyılmış etten hazırlanmasına dikkat çekiyor.

Etin yüzeyinde bulunan bakteriler, kıyma işlemi sırasında köftenin tamamına yayılabildiği için burgerin içinin de yeterince pişirilmesinin önemli olduğunu söylüyor.

3. Suşi

Haworth'un listesindeki üçüncü gıda suşi. Suşi yapımında kullanılan balıkların genellikle parazitleri öldürmek amacıyla derin dondurma işleminden geçirildiğini belirten uzman, bunun tüm bakteriyel riskleri ortadan kaldırmadığını ifade etti.

Özellikle uzun süre raflarda beklemiş, yüksek oranda indirimli suşiler konusunda dikkatli olunmasını öneriyor.

4. Filizler

Sağlıklı beslenmeyle özdeşleştirilen filizlendirilmiş tohumlar da listede. Soya filizi, brokoli filizi gibi yenen filizlerin düşük kalorili, lif, vitamin, mineral ve sülforafan gibi bileşikler açısından zengin olduğunu kabul eden Haworth, üretim koşullarının gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceğini savunuyor.

Uzmana göre, filizlerin sıcak ve nemli ortamlarda yetiştirilmesi bakterilerin çoğalması için uygun koşullar oluşturabiliyor.

5. Hazır paketli salatalar

Listenin en şaşırtıcı maddesi ise hazır paketlenmiş salatalar. Haworth, bu ürünlerde hasat, işleme, paketleme ve taşıma aşamalarının her birinin kontaminasyon için yeni bir fırsat yaratabileceğini belirtiyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) de yapraklı yeşillikler ve diğer çiğ ürünlerin, pişirilmeden tüketilmeleri nedeniyle gıda zehirlenmesi salgınlarında sıklıkla ilişkilendirilen gıdalar arasında bulunduğunu belirtiyor.

Haworth, farklı kaynaklardan gelen çeşitli yeşilliklerin aynı pakette bir araya gelmesinin çapraz bulaşma ihtimalini artırabileceğini söylüyor.

Haworth'un yayın organıyla paylaştığı, yaklaşımına göre bağırsak sağlığını korumak, tek tek "mucize" gıdalara veya takviyelere odaklanmaktan çok, lif ve fermente gıdaları içeren dengeli bir beslenme düzeni, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve gıda güvenliğine dikkat etmekle ilişkili.

Bu sonuca “Kovid” nedeniyle hastaneye kaldırılan kişilerin en az yarısında gözlenen bulgularla ulaşıldı.

İnsan bünyesinde uyuyan çok virüs var. Bunlar hastalık veya stres dönemlerinde uyanıyorlar.

Virüslerin “Kovid-19” enfeksiyonunda uyanmaları daha önce de gözlenmişti. Doktorlar bunu hastanın bağışıklık sisteminin açık vermesin bağlamışlardı. Ancak bağışıklık sistemi güçlü hastalarda da gözlenince virüslere bakış değişti.

Virüslerin uyanması hastanın durumunu daha da kötüleştiriyor ve ölüme kadar götürüyor.

Bu ilaçlar sadece bir çok hastalığa neden olan proteinleri blöke etmekle kalmıyor, tümüyle köklerini kazıyor. Bu da tedavisi olmayan bir çok hastalıkta yeni bir çığır açacak.

İlaç sektöründe bir devrimin eli kulağında. “Protac” (Proteolysis-targeting chimeras) denilen ve vücuttaki doğal vitaminlerin bozulmasını engelleyen küçük moleküllerden oluşan bir ilaç. ABD’de onaylandı. İlk testler de bu karara hak verdi.

Bu devrimi anlamak için günümüzdeki ilaçların işleyişinden başlamak gerekiyor.

İlaçların çoğu bir hastalığın üstündeki bir proteine odaklanıp onu durdurmaya çalışıyor. İnsan vücudu bir futbol maçıysa klasik ilaçlar akınları önlemek için defans oyuncuları işlevini görüyor.

Ancak karşı takımın hücum oyuncuları baskın gelirse defans oyuncuları çözülüyor. Sonrası, gol! Yani, ölüm!

“Protac”ın amacı oyunun kurallarını değiştirmek. Defans oyuncuları artık kalelerini korumakla kalmayacak, hakem rolünü üstlenerek karşı tarafın oyuncularını saha dışına atacaklar.

Vücutta saha dışına atılacak oyuncu, hastalığa neden olan protein. Bir başka deyişle, “Protac” klasik ilaçlar gibi hastalık nedeni proteini bloke etmiyor, saha, yani vücut dışına atıyor. Daha doğrusu hücreye “Bunu imha et” komutu göndererek hastalık nedeni vitamini yok ettiriyor.

“Protac”, Craig Cewa ve Raymond Deshaies adlı iki araştırmacı tarafından 1998’de düşünüldü. 28 yıl sonra onay alarak hedeflerine ulaştılar. Tıp çevreleri bu gelişmeyi son yarım yüzyılın en büyük buluşu diye nitelendirdiler.

Doktorlar şimdi köpeklerin hastalığın keşfinde ne kadar yardımcı olabileceklerini anlamaya çalışan araştırmalarını yoğunlaştırmaya başladılar.

İtalya’nın Ligurya bölgesinde “Joy” adlı Labrador cini köpek sahibi kadında pankreass kanserini keşfedip hastaneye gitmesini sağladığı için ödüllendirildi.

Bilim insanları köpeklerin bu yeteneğini sahibinin nefesinde tümrlerin salgıladığı kokuya ve de vücudun kokusundaki değişikliğe bağlıyorlar.

İtalya’nın Trevise bölgesinde Barbara Guerra adlı bir kadın 2 yaşındaki Labrador cinsi köpeğinin hergün sık sık gelip karnını kokladığını farketti. Hem de hep aynı yeri. Haftalarca süren bu koklama sonucunda doktora gitmeye karar verdi. Sonuç: Pankreasında tümör vardı. Ameliyatla alınıdı ardından kemoterapi uygulandı.

Köpeğin dikkati ve hassasiyeti Barbara’nın hayatını kurtarmıştı.

“Diş etlerinin çevresinde hastalığa yol açan bir bakteri (Bilimsel adı Porphyromonas gingivalis) olan bakteriye Alzheimer’e yakalanmış olanların beyinlerinde rastlandı. Bu da hastalığın nedenlerini araştırma çalışmalarında yeni bir bakış açısı yaratabilecek gibi görünüyor.

Alzheimer beynin çalışmasının bozulmasından öte bir hastalık olabilir. Çünkü yıllardır yeni bir teori hızla taraftar kazanıyor: “Alzheimer aslında bir enfeksiyon”.

Bu enfeksiyonun kaynağının da ağzımızda bulunduğu savunuluyor. Enfeksiyona diş etlerine musallat olan bir bakterinin neden olduğu belirtiliyor. Bakteri beyine doğru yürüyünce Alzheimer ortaya çıkıyor. Çünkü bakteri beyine iyice yerleşip çoğalınca, hastalık kendini gösteriyor. O zaman da iş işten geçmiş oluyor.

İlk bakışta beyaz ve kahverengi yumurtalar sanki 2 farklı yumurta türüymüş gibi görünüyor. Biri doğal, diğer, endüstriyel olarak algılanıyor. Bu tümüyle tüketim alışkanlıklarının sonucu. Bugün bile bu etki devam ediyor.

Ancak bilim insanları 2 renk yumurta arasındaki farkın arasında basit bir biyolojik bir mekanizma olduğunu belirlediler.

Yani, yumurtanın renginin kalitesiyle ilgisi yok. Yumurtanın rengi sadece tavuğun ırkına bağlı. Beyaz tüylü tavuklar beyaz yumurtluyorlar. Kızıl renkli tavukların yumurtaları ise kahverengi oluyor. Bu kadar basit.

Dünya nüfusu yaşlandıkça demans sorunu büyüyor. Son verilere göre günümüzde 50 milyonu aşkın kişi bu hastalıkla mücadele ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu sayının 2050’ye kadar üçe katlanacağını düşünüyor.

Bu sorunu göğüslemeye çalışan ülkelerin başında Japonya geliyor Çünkü en hızlı yaşlanan ülke o. 65 ayşın üstündeki nüfusun yüzde 12,3’ü demans hastası. Tedavi edici yöntem bulamayan doktorlar, hastalığa neden olabileceği kuşkusuyla beslenme rejimlerin yöneldiler.

İki Japon üniversitesinin ortak araştırması düzenli peynir yiyenlerin demansa karşı bir ölçüde koruma sağladıklarını gösterdi. Peynir tüketiminin çok az olduğu bir ülke için şaşırtıcı bir sonuç.

Araştırma 65 yaş ve üstünde olan ve evde yaşayan 7 bin 914 kişiyi kapsıyor. Sonuç; Peynir bir yana konulsa bile, dengeli beslenmek demans riskini ya da en azından ilerlemesini azaltabiliyor.

Yaz gelince kenelein şenliği başlıyor, tarlalarında çalışanlarai hayvablarını otlatanlara ve ormanda gezinti yapanlara musallat oluyorlar. “Geyik sineği” denilen uçan kenelerin ısırığı pek ölümcül değil. Yeter ki, alerjiniz olmasın.

Keneler, bilindiği gibi. Isırıklarıyla ve kan emmeleriyle “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi”n e yol açıyorlar ve dikkatli çıkarılmazsa ölüme kadar götürüyorlar. Öbür adı “Lyme” olan bu enfeksiyon hastalığının belirtileri şunlar: “Birden fırlayan ateş, baş ağrısı, yorgunluk…”

Tedavi edilmezse “Nörolojik” ve “Kalp sorunları” gibi çok ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor. Daha sonrası ölüm… Tek tedavisi antibiyotik kullanmak. Ancak zararsız diye tanımlanan ve “Geyik sineği” denilen uçan kene ısırığına hedef olunursa derhal bir doktora başvurmak çok önem taşıyor. Ne olur, ne olmaz…

Wilson 6 aydır uyguladığı rejime son vemek için tatili fırsat bildi. 10 kilodan fazla vermişti. Hemen canının çektiği şeylere kaşık sallamaya başladı. Ancak kısa bir süre sonra yemek zevki işkenceye dönüştü. Çünkü doymak bilmiyordu. “O kadar çok yiyorum ki çoğu kez kusuyorum” diyor.

Kendini sporla tedavi etmeye kalkıştı. Bu durumu daha da kötüleştirdi. Yeniden rejim yapmak istedi, o da olmadı. Şimdi bir kısır döngü içinde: Yedikçe kilo alıyor, kilo aldıkça daha çok yiyor. Artık aklında “Ne yesem”den başka bir şey yok.

Sosyal medya aynı durumu yaşayan kişilerin anılarıyla dolu. İşte bir, iki örnek:

-“Yıllardır bununla boğuşuyorum. Kolay kolay geçmiyor.”

-“Ben de çok spor yapıyor, az yiyordum. Sonra biraz hile yapmak istedim. İştahım o kadar açıldı ki, 1,5 yıldır bastırmaya çalışıyorum.”

“Riverdale” dizisindeki oyunuyla tanınan Yeni Zelandalı 29 yaşındaki aktör KJ Apa ise şöyle konuşuyor:

“Çekimler sırasında birdenbire iştahım açıldı. Doymak bilemez hale geldim. Bir gece hamburger sipariş ettim. Daha yarısını yemeden kusmaya başladım. Ancak 20 dakika sonra yeniden acıktım. Bu sefer kalanı yedim. Sonra yine kustum.”

Doktorlar bunu “Beslenme bozukluğu” diye tanımlıyorlar.

DW'de yer alan habere göre; Bağırsak kanseri, meme kanseri ya da karaciğer kanseri: Fazla kilo ve obezite, bu kanser türlerine yakalanma riskini artırıyor. Bunun dışında on farklı kanser türünde de riskin yükseldiği bilimsel olarak kanıtlanmış durumda.

Araştırmacılar bugüne kadar tüm kanser vakalarının yüzde 2 ila 8'inin aşırı vücut ağırlığıyla bağlantılı olduğunu varsayıyordu. Alman Kanser Araştırma Merkezi'nde (DKFZ) görev yapan epidemiyolog Hermann Brenner ve ekibinin yeni araştırması ise bu oranın düşük hesaplanmış olabileceğine işaret ediyor.

Buna göre kanser vakalarının yüzde 11,5'e kadarı fazla kiloyla bağlantılı olabilir. Yani yaklaşık her on kanser vakasından biri vücuttaki fazla yağla ilişkili olabilir. Almanya merkezli Regensburg Üniversitesi'nden epidemiyolog Michael Leitzmann, araştırmaya kendisi katılmamış olsa da çalışmanın önemine dikkat çekiyor:

"DKFZ araştırmacıları yalnızca mevcut risk tahminlerini güncellemekle kalmadı, aynı zamanda fazla kilo ile kanser arasındaki ilişkinin bugüne kadar muhtemelen olduğundan düşük değerlendirilip değerlendirilmediğini de sorguladı."

Leitzmann, Epidemiyoloji ve Önleme Enstitüsü'nde beslenme, vücut ağırlığı, fiziksel aktivite ile kronik hastalıkların gelişimi arasındaki bağlantılar üzerinde çalışıyor. "Kanserden korunma ve erken teşhis" uzman komisyonunun bir üyesi olarak Alman Kanser Yardım Vakfı'na da danışmanlık yaptı.

Fazla kilonun kanserle bağlantısı yalnızca vücut ağırlığıyla açıklanmıyor

Karın yağı kanser riskini özellikle artırıyor

DKFZ ekibi, önceki araştırmalardan farklı olarak inceleme yöntemini değiştirdi. Geçmişteki çalışmalar, fazla kilonun göstergesi olarak katılımcıların vücut kitle indeksini (BMI) kullanıyordu. VKİ, kişinin boyu ve kilosu esas alınarak hesaplanıyor.

Sorun ise şu: BMI, yağ ve kas kütlesi arasında ayrım yapmıyor. Ayrıca vücuttaki yağın nerelerde biriktiği konusunda da bilgi vermiyor.

Oysa bu önemli. Çünkü yağın vücuttaki yeri de etkili. Karın çevresinde biriken yağ hücreleri, vücudun diğer bölgelerindeki gibi yalnızca fazla kalorilerin depolandığı pasif bir rezerv değil. Leitzmann, "Bunlar kronik iltihabi bir metabolik durumu tetikliyor" diyor.

Leitzmann, Epidemiyoloji ve Önleme Enstitüsü'nde beslenme, vücut kütlesi, fiziksel aktivite ve kronik hastalıkların gelişimi arasındaki ilişkiler üzerinde çalışıyor.

Fazla karın yağı, adeta çeşitli sinyal molekülleri salgılayan bir bez gibi işlev görüyor. Bunlara adipokin adı veriliyor. Bu maddeler kan dolaşımı yoluyla vücudun farklı bölgelerine ulaşıyor ve oradaki başka metabolik süreçleri etkiliyor. Bunlar arasında hücrelerin büyümesi ve bölünmesi ile programlanmış hücre ölümünün engellenmesi de bulunuyor

Leitzmann, "Bunların hepsi tümörlerin ortaya çıkmasına ve daha sonra büyümesine katkıda bulunabilecek mekanizmalar" şeklinde konuşuyor.

DKFZ araştırmacıları bu nedenle BMI'nin yanı sıra bel çevresine ve bel-kalça oranına da odaklandı. Araştırmada İngiltere'deki sağlık veri tabanı UK Biobank'ta yer alan 458 bin 543 kadın ve erkeğin verileri kullanıldı. Katılımcılar ortalama 12 yıl boyunca takip edildi. Bu süre içinde 50 bin yeni kanser vakası ortaya çıktı.

Araştırmalar, özellikle karın bölgesinde biriken yağın kanser riskiyle daha güçlü bağlantılı olabileceğine işaret ediyor

Önceki araştırmalar kanser riskini neden küçümsedi?

Araştırmacılar, önceki çalışmaların sonuçlarını etkileyebilecek bir başka yöntemsel sorunu da ortadan kaldırmak istedi: Kanser, teşhis edilmeden önce, yani henüz gelişim aşamasındayken bile kilo kaybına yol açabiliyor.

Dolayısıyla önceki çalışmalarda obezite ile kanser arasında bağlantı kurulamamasının nedeni, araştırmaya katılan kişilerin henüz tanı konmamış ve gelişmekte olan bir kanser nedeniyle zaten kilo vermeye başlamış olması olabilir.

Bu nedenle ekip, katılımcıların araştırmaya dahil edilmesinden sonraki ilk yıllarda görülen kanser vakalarını değerlendirme dışı bıraktı. Yalnızca gözlem başladıktan en az yedi yıl sonra ortaya çıkan kanser vakaları dikkate alındı.

Böylece fazla kilo ile kanser arasındaki istatistiksel bağlantı daha belirgin hâle geldi.

Yeni analizler, fazla kilo ile kanser arasındaki ilişkinin sanılandan daha güçlü olabileceğine işaret ediyor

Kadınlarda daha güçlü bağlantı bulundu

Araştırma, fazla kilolu olup kansere yakalanan kadınların oranının erkeklerden daha yüksek olabileceğine işaret ediyor.

Michael Leitzmann ise bu bulguların yorumlanması konusunda temkinli olunması gerektiğini söylüyor. Sonuçların tekrarlanıp tekrarlanmadığını görmek için benzer tasarıma sahip başka araştırmaların da yapılması gerektiğini belirtiyor.

Leitzmann yine de fazla kilonun kadınlar açısından neden daha ağır sonuçlara yol açabileceğine ilişkin bir olasılığa dikkat çekiyor.

Fazla kilo, meme, rahim ve yumurtalık kanserlerinin nedenleri arasında da gösteriliyor. Leitzmann, "Kadınları etkileyen bu kanser türleri hormonlara bağımlı" diyor.

Örneğin östrojen hormonu meme kanserinin büyümesini teşvik edebiliyor. Vücuttaki fazla karın yağı da östrojen seviyesinin yükselmesine katkıda bulunuyor.

Araştırma, fazla kilo ile kanser arasındaki bağlantının kadınlarda daha güçlü olabileceğine işaret ediyor. Özellikle karın bölgesindeki yağlanma, risk değerlendirmesinde öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor.

Fazla kilonun önlenmesi kanser vakalarını belirgin biçimde azaltabilir

Epidemiyolog Michael Leitzmann'a göre, fazla kilonun kalp-damar hastalıkları veya tip 2 diyabet riskini artırdığı artık çoğu kişi tarafından biliniyor.

Bunun tersi de elbette geçerli: Kilosunu azaltan kişi, kalp krizi, inme ya da diyabet riskini de düşürüyor.

DKFZ araştırması obezitenin yol açtığı daha yüksek riske dikkat çekse de Leitzmann, araştırma sonuçlarının ortaya koyduğu asıl fırsata odaklanıyor:

"Benim için buradan çıkan sonuç çok açık: Obezitenin önlenmesiyle kanserden korunmaya bugüne kadar düşündüğümüzden çok daha büyük katkı sağlayabiliriz."

Dünyada ete alternatif ürünler piyasasının yıllık cirosu 8 milyar Euro’yu geçiyor. Ancak bifteğin tadını, kokusunu özleyen de çok. Bu tadı ve kırmızı rengi bir molekül veriyor. Bu molekün adı “Myoglobin”.

İngiltere’deki Kraliyet Koleji araştırmacıları domuzdan aldıkları “Myoglobin”i salatalığa nakletmeyi başardı. Böylece bir sebzede hayvansal tad ve protein almanın yolu açıldı.

Bir başka deyişle, salatalık yerken biftek tadı ve proteini alınabilecek.

Bu sonuca New York Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada ulaşıldı. Araştırma 12 bin 409 hastayı kapsıyor. Ortalama yaşları 56. Hiçbir demans belirtisi göstermiyorlar.

Araştırma kapsamında geçen 30 yılda bu deneklerden 3 bininde demans görüldü, 5 bin 200’ü de hiçbir demans belirtisi göstermeden öldü. En önemli fark, demansın ortaya çıkmasındaki yaş farkıydı.

Yukarıda saydığımız 3 risk faktöründen herhangi birine yakalanmayanlar, demans ile karşılaşmadan 30 yıl yaşadılar. Bir başka ayrıntı: Kadınlar erkeklerden en az 13 yıl sonra demans hastası oluyorlar.

Sputnik'te yer alan habere göre, Alman Kanser Araştırma Merkezi (DKFZ) araştırmacıları, fazla kilo ve obezitenin kanser gelişimindeki rolünün bugüne kadar olduğundan düşük hesaplanmış olabileceğini ortaya koydu. Daha önce kanser vakalarının yüzde 2 ila 8'inin fazla kiloyla bağlantılı olduğu düşünülürken, yeni çalışmada bu oranın yüzde 11.5'e kadar çıkabileceği belirlendi.

Epidemiyolog Hermann Brenner liderliğindeki araştırma ekibi, UK Biobank'ta kayıtlı 458 bin 543 kadın ve erkeğin sağlık verilerini inceledi. Katılımcılar ortalama 12 yıl boyunca takip edildi ve bu süreçte yaklaşık 50 bin yeni kanser vakası tespit edildi.

Araştırmada fazla kilo ve obezitenin özellikle kolon, meme ve karaciğer kanseri riskindeki artışla bağlantılı olduğu, ayrıca 10 farklı kanser türü açısından önemli bir risk faktörü olduğu belirtildi.

Göbek çevresindeki yağ neden farklı?

Araştırmacılar önceki çalışmaların aksine yalnızca vücut kitle indeksine (VKİ) bakmadı. Katılımcıların bel çevresi ve bel-kalça oranı da değerlendirmeye dahil edildi. Bunun nedeni, VKİ'nin vücuttaki yağın nerede toplandığını göstermemesi.

Çalışmaya göre özellikle karın bölgesinde biriken yağ dokusu, vücudun diğer bölgelerindeki yağlardan farklı davranabiliyor. Regensburg Üniversitesi Epidemiyoloji ve Önleme Enstitüsü'nden epidemiyolog Michael Leitzmann, karın yağlarının vücutta uzun süreli iltihaplanmayla ilişkili bir metabolik ortamı tetikleyebildiğini belirtti.

Karın bölgesindeki fazla yağ, kana çeşitli sinyal molekülleri salgılayarak hücrelerin büyümesi ve bölünmesi gibi süreçleri etkileyebiliyor. Leitzmann, bu mekanizmaların tümörlerin ortaya çıkmasına ve daha sonra büyümesine katkıda bulunabileceğini ifade etti.

Araştırmacılar ayrıca önceki çalışmaların neden riski olduğundan düşük hesaplamış olabileceğini de inceledi. Bazı kanserlerin henüz teşhis edilmeden önce kilo kaybına yol açabilmesi, fazla kilo ile hastalık arasındaki bağlantının istatistiklerde zayıf görünmesine neden olabiliyor.

Bu etkiyi azaltmak için araştırmacılar, katılımcıların takip edilmeye başlanmasından sonraki ilk yıllarda ortaya çıkan kanserleri değerlendirme dışında bıraktı ve yalnızca yedinci yıldan sonra teşhis edilen vakaları hesaba kattı. Bu yöntemde fazla kilo ile kanser arasındaki bağlantının daha belirgin hale geldiği görüldü.

Kadınlarda bağlantı daha güçlü görünüyor

Çalışmada fazla kiloyla bağlantılı kanser oranının kadınlarda erkeklere kıyasla daha yüksek olabileceğine ilişkin bulgular elde edildi. Ancak araştırmacılar bu sonucun doğrulanması için benzer yöntemlerle yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Leitzmann, olası nedenlerden birinin hormonlarla ilişkili kanser türleri olabileceğini belirtti. Fazla kilo; meme, rahim ve yumurtalık kanserleriyle ilişkilendirilirken, özellikle karın bölgesindeki yağlanmanın östrojen seviyelerinin yükselmesine katkıda bulunabileceği ifade edildi. Östrojen ise bazı meme kanseri türlerinin büyümesini destekleyebiliyor.

Araştırmanın bulgularının aynı zamanda kanserden korunma açısından önemli bir mesaj taşıdığını belirten Leitzmann, "Obeziteyi önleyerek kanserden korunmaya daha önce düşündüğümüzden daha büyük bir katkı sağlayabileceğimizi açıkça gösteriyor" dedi.

Peki, sıcaklarda yumurtayı oda veya mutfak sıcaklığında mı tutmalı, yoksa buzdolabına mı koymalı?

Termometre yükselmeye başladığında günlük alışkanlıkların bazılarını gözden geçirmek gerekiyor. Bunların başında yumurtanın tazeliğinin korunması geliyor. Marketlerde olduğu gibi açık havada mı tutmalı, yoksa buzdolabına mı koymalı?

Cevap bir ölçüde mutfağın ısısına bağlı.

Aslında satın alır almaz yumurtayı buzdolabına koymak gerekmiyor. Yeter ki, serin ve kuru bir yere konulsun. Dışarıda yumurta için ideal sıcaklık 10-15 derece arasında olmalı. Işıktan uzak tutulmalı. Fırın, ocak gibi sıcaklık kaynağı yerden uzak olmalı.

Ancak hava sıcaklığı 25 dereceyi geçince koşullar değişiyor. Mutfak hızla ısınıyor. Bu durumda yumurtaları buzdolabına koymak en garantili çözüm oluyor.

Dikkat: Yumurtaları buzdolabına koyduktan sonra yiyeceğiniz kadarını çıkarın. Hepsini çıkarırsanız kesinlikle bozulur…

DW'de yer alan habere göre, Bağırsak ve kemik iliği kanseri gibi bazı kanser türleri genç yetişkinlerde giderek daha sık görülüyor. Yeni bir araştırmaya göre bunun nedeni gençler biyolojik olarak daha hızlı yaşlanması olabilir.

Güncel bir araştırma, gençlerde kronolojik ve biyolojik yaş arasındaki farkın büyümesiyle erken yaşta ortaya çıkan kanserler arasında ilk kez bir bağlantıya işaret ediyor. Susanna, bağırsak kanseri teşhisini aldığında 28 yaşındaydı. Andre ise 34 yaşında akciğer kanserine yakalandı.

Sosyal medyada bu hastalıklarla mücadelelerini anlatan Susanna ve Andre artık istisna değil. Alman Kanser Araştırma Merkezi (DKFZ), Almanya'da 20-39 yaş grubunda bağırsak kanseri görülme sıklığının belirgin şekilde arttığını kaydetti.

Araştırmacılar ABD'de de benzer bir eğilim gözlemliyor; üstelik hastalık oranları Almanya'dakinden daha yüksek. Ayrıca kemik iliği kanseri ve rahim gövdesi (endometrium) kanseri gibi bazı kanser türleri de gençlerde giderek daha sık teşhis ediliyor.

Oysa kanser, temelde ileri yaş hastalığı olarak kabul ediliyor. Alman Kanserle Mücadele Vakfı (Deutsche Krebshilfe) verilerine göre, kadın ve erkeklerde kanser tanısı konulan kişilerin ortanca yaşı 69. Kanser hücreleri, genlerin belirli bölümlerinde meydana gelen değişikliklerin artık onarılamaması sonucu oluşuyor. Yaş ilerledikçe bu onarım sisteminin kapasitesi de azalıyor.

Kronolojik yaş ile biyolojik yaş arasındaki fark büyüyor

ABD'nin Missouri eyaletindeki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden (Washington University School of Medicine in St. Louis) araştırmacılarının yayımladığı yeni bir çalışma, 50 yaşın altındaki kişilerde bazı kanser türlerinin neden giderek daha sık görüldüğüne dair önemli bir ipucu sunuyor. Araştırmaya göre, genç bireylerde kronolojik yaş ile biyolojik yaş arasındaki fark daha büyük.

Kronolojik yaş, doğumdan bu yana geçen yılların sayısını ifade ediyor. Biyolojik yaş ise vücuttaki yaşlanma süreçlerinin ne ölçüde ilerlediğini gösteriyor. Farklı organlar ve dokular farklı hızlarda yaşlanabiliyor. Başka bir ifadeyle, aynı kişinin karaciğeri, beyni ve kalbi birbirinden farklı biyolojik yaşlara sahip olabiliyor; bu da kişinin gerçek yaşından önemli ölçüde ayrışabiliyor.

Köln Üniversitesi Hastanesi'nde hematoloji ve onkoloji uzmanı olarak görev yapan Ron Jachimowicz, gençlerde kronolojik ve biyolojik yaş arasındaki farkın büyümesiyle erken yaşta ortaya çıkan kanserler arasında ilk kez böyle bir bağlantı kurulduğunu belirtiyor. Ancak, aynı zamanda Max Planck Yaşlanma Biyolojisi Enstitüsü'nde bir araştırma grubunun başkanı olan Jachimowicz önemli bir uyarıda bulunuyor: "Unutulmaması gereken nokta, bunun korelasyona dayalı bir çalışma olması."

Jachimowicz, bu nedenle araştırmanın nedensel bir ilişki ortaya koymadığını, yalnızca bazı ipuçları sunduğunu belirtiyor. Ancak bu bulgular bilimsel açıdan tutarlı. Çünkü araştırmacılar zaten biyolojik yaşlanmanın kanser riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu biliyordu.

Biyolojik yaş nasıl ölçülüyor?

Biyolojik yaşı belirlemek ise kolay değil. Tek başına kesin sonuç veren bir test bulunmuyor. Bunun yerine farklı ölçütler birlikte değerlendiriliyor. Araştırmacılar epigenetik testlerle DNA'daki kimyasal değişiklikleri inceliyor, belirli kan değerlerini analiz ediyor ve kromozomların uçlarındaki koruyucu yapılar olan telomerlerin uzunluğunu ölçüyor. Ayrıca organ ve vücut fonksiyonlarını değerlendiren fizyolojik testler ile bilişsel değerlendirmeler de yapılıyor.

Bir kişinin farklı organlarının farklı biyolojik yaşlara sahip olabileceği belirtiliyor. Yeni çalışmanın yazarları da bu yöntemlerin bir kombinasyonunu kullandı. Bunun için İngiltere'deki biyomedikal veri bankası UK Biobank'ta yer alan 150 binden fazla kişinin verilerini analiz ettiler.

Genç kuşaklarda fark daha belirgin

Araştırmaya göre 1965-1974 yılları arasında doğan kişilerde, 1950-1954 doğumlulara kıyasla kronolojik ve biyolojik yaş arasındaki fark belirgin biçimde daha fazla. İncelenen kişiler gençleştikçe bu farkın daha da arttığı gözlemlendi. ABD'de 10 binden fazla kişi üzerinde yapılan ek analizlerde, 1990-1999 yılları arasında doğanlarda bu farkın, 1965-1969 doğumlulara göre daha da büyük olduğu görüldü.

Araştırmanın yazarları şu değerlendirmeyi yapıyor:

"Avustralya, Kanada, İngiltere ve ABD'de 1990'lı yıllarda doğan kişilerin erken yaşta bağırsak kanserine yakalanma riski, 1960'larda doğanlara kıyasla en az dört kat daha yüksek."

Biyolojik yaş değiştirilebilir mi?

Eskiden biyolojik yaşın yüzde 75 ila 90'ının yaşam tarzına bağlı olduğu düşünülüyordu. Ancak Jachimowicz'e göre durum böyle değil: "Biyolojik yaşın yaklaşık yüzde 50'sini etkileyebiliriz. Kalan yüzde 50 ise genetik olarak belirleniyor."

Yaşlanma sürecini yavaşlatan etkenler ise düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, kaliteli uyku, alkol ve uyuşturucudan uzak durmak gibi klasik yaşam tarzı önerileri. Jachimowicz'e göre sosyal ilişkiler de en az bunlar kadar önemli.

Gençler neden daha hızlı yaşlanıyor?

Peki, genç kuşaklar neden anne babalarından ve büyükannelerinden, büyükbabalarından biyolojik olarak daha hızlı yaşlanıyor? Tanwei Yuan, bu sorunun kesin yanıtının henüz bilinmediğini, ancak bazı olası açıklamalar bulunduğunu söylüyor. Heidelberg'deki Alman Kanser Araştırma Merkezi 'nde (DKFZ) klinik epidemiyoloji alanında çalışan Yuan'a göre, gençler daha erken yaşlarda obez oluyor ve yaşamlarının daha büyük bölümünü fazla kilolu geçiriyor.

Ayrıca ekran karşısında geçirilen sürenin artması nedeniyle daha fazla oturuyor ve daha kötü uyuyorlar. Yuan da yeni çalışmanın, kanser araştırmacılarının öne sürdüğü hipotezleri destekleyen önemli ipuçları sunduğu görüşünde.

"Kendinizi iyi hissetmiyorsanız doktora gidin"

Yuan, erken yaşta kanseri önlemek için sağlıklı yaşam tarzının önemini vurguluyor. Bunun yanı sıra şu tavsiyede bulunuyor: "Kendinizi iyi hissetmiyorsanız doktora gidin ve tarama yapılmasını isteyin." Yuan bunu kişisel deneyimine dayanarak söylüyor. Bir süre kendini iyi hissetmemesinin ardından, geçen yıl 32 yaşındayken bağırsağında bir polip tespit edildiğini anlatıyor.

Bağırsak polipleri başlangıçta iyi huylu olsa da tedavi edilmezlerse kansere dönüşebiliyor. Bu nedenle vücudun verdiği sinyallere dikkat etmek ve gerektiğinde harekete geçmek büyük önem taşıyor. Peki, doktorlar biyolojik yaşı ölçebilir mi? Jachimowicz'e göre bugün için bunun yanıtı hayır. Biyolojik yaşın belirlenmesinin hala bilimsel araştırmaların konusu olduğuna dikkat çeken uzman, bunun henüz rutin klinik uygulamanın bir parçası olmadığını kaydediyor.

Jachimowicz, diğer yandan özellikle kanserin önlenmesi ve erken müdahale açısından bu alandaki çalışmaların gelecekte klinik uygulamaya taşınması gerektiği görüşünde. Ona göre yeni araştırma da bu nedenle önemli; çünkü bilim insanlarının bundan sonra hangi alanlara odaklanması gerektiğine işaret ediyor: "Bunlar şimdilik geleceğe yönelik çalışmalar. Ama gerçekten çok heyecan verici."

Yapılan yeni bir araştırmada, iltihaplanmayı önleyen beslenme rejimi uygulayan yaşlılarda Alzheimer ve demans riskinin yüzde 29 azaldığı açıklandı.

Araştırma 15 yıl boyunca izlenen 1.865 yaşlının sağlık durumlarına dayandırıldı. Bilim insanları Alzheimer ve demans riskini ölçmek için deneklerin düzenli aralarla kan tahlillerini yaptılar ve sonuçları not ettiler.

Dünyada her yıl milyonlarca kişi kanserden ölüyor. Oysa bu ölümlerin ciddi bir bölümü önlenebilir. Sadece alışkanlıkları değiştirerek. Verilere göre, kanserden ölümlerin 4,5 milyonu doğrudan alışkanlıklardan kaynaklanıyordu.

Kanserin ortaya çıkmasına yol açan 34 risk faktörü ile 23 kanser türü arasındaki bağlantı mercek altına alındı. Sonuç; Kanserden ölümlerin en az yüzde 42’si önlenebilir. Başlıca sorumlular: Tütün, alkol, dengesiz beslenme, obezite ve mesleki riskler.

İlk sırayı tütün alıyor. Onu alkol ve beslenme riskleri izliyor. Daha sonra obezite, işyerindeki kanserojen risklere maruz kalma geliyor.

Eller, yaşlılığın en önemli belirtisi. Çünkü gün boyunca güneşin, suyun ve dokunduğunuz her şeyin etkisindeler.

Yaşlanmayı tedavi sektörü vücudun yüz ve göğüs dekoltesi bölümlerinden sonra “Eller”e yoğunlaştı. Çünkü bir çok kadında yüz, göğüs ve el yaşlanması arasında dengesizlik var.

Yaşla birlikte ellerin cildi inceliyor ve kemikier ile kırışıklıkları ortaya çıkarıyor. Dahası ellerin üzerinde güneş lekele belirebiliyor.

İşte bu nedenle estetik cerrahi şimdi el gençleştirme seçeneğine yöneldi. Bu, özellikle ABD’de çok yaygın.

ABD’de en az 500 bin kişinin bu alerjiye yakalndığı, Avrupa’da da hızla yayıldığı bildirildi.

İşte uzmanların tespitleri:

Bu alerjinin ilk işaretleri yemekten saatler sonra ortaya çıkmaya başlıyor.

Alerji özellikle sığır, domuz, kuzu ve av hayvanlarının etleri tüketildiğinde kendini gösteriyor. Çünkü bu etlerde şeker zinciri var.

Kümes hayvanları, balık ve deniz ürünleri bu alerjiye neden olmuyor.

Bu alerjiyi teşhis etmek kolay değil.

Kabuklu çerezlere veya kabuklu deniz hayvanlarına alerji hemen ortaya çıkıyor. Ancak “Alfa-gal”da durum farklı. İşaretleri ancak yemekten saatler sonra kendini göstermeye başlıyor. Genellikle de gece yarısından sonra. Bu alerji bazen tansiyonun ciddi biçimde düşmesine neden olabiliyor.