Yahudiler arasında Süleyman Mabedi ya da Birinci Tapınak olarak bilinen tapınağın önemi ve neden konuşulmaya devam ettiği merak konusu oldu. İşte detaylar..
Mescid-i Aksa’nın (Harem-i Şerif / Tapınak Tepesi) yerinde bulunan tapınaklar:
Bu alan, Tapınak Tepesi (Temple Mount) olarak bilinir. Tarih boyunca burada iki önemli Yahudi tapınağı (mabet) bulunmuştur. Bunlar Yahudilikte çok kutsal kabul edilir.
Birinci Tapınak (Süleyman Mabedi) Kim inşa etti?
Kral Davud’un oğlu Kral Süleyman tarafından MÖ yaklaşık 957’de tamamlandı.
Özelliği: Yahudilerin ilk büyük mabedi. Ahit Sandığı’nın (On Emir tabletlerinin bulunduğu sandık) burada olduğuna inanılır.
Neden yıkıldı? MÖ 586’da Babil Kralı II. Nebukadnezar (Buhtunnasr) Kudüs’ü kuşattı, şehri ve tapınağı yerle bir etti. Bu olay, Yahudilerin Babil Sürgünü’nün başlangıcı oldu. Tapınak yağmalandı ve tamamen yıkıldı.
İkinci Tapınak
Kim inşa etti? Babil sürgününden sonra Pers Kralı II. Kiros’un izniyle MÖ 516 civarında yeniden yapıldı (Zerubbabel döneminde). Daha sonra Kral Herod (Büyük Herod) tarafından MÖ 20’lerde büyük ölçüde genişletildi ve görkemli hale getirildi.
Özelliği: Hz. İsa döneminde de ayaktaydı. Yahudiler için ibadet ve kurban sunma merkeziydi.
Neden yıkıldı? MS 70 yılında Birinci Yahudi-Roma Savaşı sırasında Roma generali Titus komutasındaki Roma ordusu Kudüs’ü kuşattı. Şiddetli çatışmaların ardından tapınak ateşe verildi ve yıkıldı (9-10 Av tarihinde). Bu olay Yahudi tarihinde büyük bir travma yarattı ve bugüne kadar Tişa BeAv (Yas Günü) olarak anılır. Geriye sadece batı duvarının (bugünkü Ağlama Duvarı) bir kısmı kaldı.
Sonrası
Roma İmparatoru Hadrian döneminde (MS 2. yüzyıl) tapınak alanında pagan bir tapınak (Jüpiter) yapıldı.
7. yüzyılda Müslümanlar Kudüs’ü fethettiğinde, Ömer ibn el-Hattab ve sonraki halifeler döneminde Mescid-i Aksa ve Kubbetü’s-Sahra (Dome of the Rock) inşa edildi. Bu yapılar, alanın Müslümanlar için de kutsal olmasını sağladı (İsra ve Miraç olayı nedeniyle).
Özetle: Bugün Mescid-i Aksa’nın bulunduğu yerde Yahudi inancına göre iki tapınak (Birinci ve İkinci) vardı. Her ikisi de savaşlar ve isyanlar sonucu yabancı ordular (Babil ve Roma) tarafından yıkıldı. Alan, Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam için ortak bir kutsal mekândır ve tarihsel katmanları çok derindir.
