Uluslararası araştırmacı gazetecilik ağı Lighthouse Reports, 12 ülkeden 14 medya kuruluşuyla (Türkiye’den Kısa Dalga ve Gazete Oksijen dahil) ortak çalışma yürüttü.
Dünya çapında 168 ülkede 4.105 merkezle faaliyet gösteren VFS Global’i mercek altına aldı. Şirket, 71 hükümet adına vize başvurularını yöneten en büyük outsourcing firması konumunda.
Ana İddialar
Zorunlu gibi sunulan ek hizmetler: SMS bilgilendirme, kurye teslimatı, belge tarama/çıktı, premium salon erişimi gibi “isteğe bağlı” hizmetler, bazı merkezlerde fiilen zorunluymuş gibi dayatılıyor. Çalışanlara düşük maaş + satış primi sistemi uygulanıyor; hedefleri tutturma baskısı yoğun. Ek hizmetler, şirket gelirlerinin önemli bir kısmını (bazı analizlerde %30’a varan) oluşturuyor.
Bot yazılımlar ve randevu karaborsası: Randevu sistemleri botlar ve dış acenteler tarafından bloke ediliyor, sonra yüksek fiyata (yüzlerce Euro) satılıyor. VFS’nin bu botları yeterince engellemediği belirtiliyor. Avrupa Birliği raporları yıllardır bu sorunu işaret ediyor; Macaristan 2023’te bu gerekçeyle sözleşmeyi feshetti.
Rüşvet ve yolsuzluk riski: Dış acenteler ve bazı VFS çalışanları üzerinden rüşvet talepleriyle ilgili vakalar tespit edildi (örneğin DRC’de gizli kamera kaydı). Bazı rüşvet olaylarının sözleşmeli devletlere bildirilmediği ileri sürülüyor.
Kişisel veri güvenliği ihlalleri: Biyometrik veriler şifresiz CD’lerde saklanıyor, e-postalarla güvensiz gönderiliyor. GDPR ihlalleri olarak nitelendiriliyor; Slovakya’da 5 bin Euro ceza örneği var. Pasaport kaybı, yanlış ücret tahsilatı gibi sorunlar da raporlandı.
Şirketin Yanıtı
VFS Global iddiaları reddediyor: “Ek hizmetler isteğe bağlı, şeffaf ve hükümet onaylı. Randevular ücretsiz, botlara karşı önlem alıyoruz. Mali büyüme yasal ve uygundur” diyor. Zero-tolerance politikası uyguladıklarını belirtiyor.
Bu rapor, Schengen vize krizinin (randevu yokluğu, yüksek ret) arkasındaki sistemik sorunlara dikkat çekiyor. Özellikle Türkiye gibi yüksek talep gören ülkelerde karaborsa randevu sorunu daha da belirgin
