Yunanistan’da 500 bine yakın koyun ve keçinin itlaf edilmesi nedeniyle “Feta” üreticileri paniğe kapıldı.
Bu itlafın nedeni, ülkenin özellikle ortasında ve kuzeyinde patlak veren "Koyun çiçeği" hastalığı. Yetkililerin hastalığın daha da yayılmasını önlemek için itlaf kararı vermesi besicileri çökertti.
Örneğin, Kostas Teofilu gözyaşları içinde boş ağılını gösteriyor: “Bakın bana neler yaptılar. 55 yaşındayım. Bundan sonra ne iş yapabileceğim?”
Selanik’in batısında yaşayan Teofilu’nun elinde sadece bir yaşlı eşek ve iki-üç çoban köpeği kaldı. “Feta peyniri”, yüzde 70 oranında keçi sütüyle üretiliyor. Yunanistan’ın en önemli ihraç ürünlerinden birini oluşturuyor. Yunanistan’ın bu bölgesindeki hayvan varlığı daha önce seller ve “Sığır vebası” gibi hastalıklar nedeniyle epey kırılmıştı.
Feta krizi ile ilgili bilinmesi gerekenler neler?
Yunanistan Feta Peyniri Krizi (2025-2026), Yunanistan'da koyun ve keçi sürülerini vuran Koyun-Keçi Çiçeği (Sheep and Goat Pox) viral salgını nedeniyle çıkan tedarik krizidir.
Krizin Nedeni
Salgın Ağustos 2024'te başladı ve 2025 boyunca hızla yayıldı.
Hastalığın yayılmasını önlemek için Yunan makamları yüz binlerce hayvanı itlaf etti.
Rakamlar kaynaklara göre 417.000 ila yaklaşık 500.000 koyun ve keçi arasında değişiyor (ulusal sürünün yaklaşık %5’i).
Özellikle Teselya (Thessaly) bölgesi ağır darbe aldı; bu bölge Yunan feta üretiminin büyük kısmını karşılar.
Feta Peyniri ile Bağlantısı
Gerçek Yunan Feta Peyniri (AB'de PDO korumalı), yalnızca Yunanistan'da üretilebilir ve en az %70 koyun sütü (kalanı keçi sütü) içermelidir.
Yunanistan'daki koyun-keçi sütünün yaklaşık %80'i feta üretiminde kullanılır.
Hayvan kaybı süt üretiminde ciddi düşüş feta üretiminde azalma.
2026 için üretimde 20.000 ton civarında düşüş beklendiği belirtiliyor. Bazı mandıralarda süt tedariği zaten sorunlu hale geldi.
Etkileri
Fiyat artışı: Süt fiyatı kg başına yaklaşık 15 sent zamlandı; bu, feta fiyatına en az 0,60 €/kg yansıyabilir. Maliyetler yükseliyor.
Tedarik sıkıntısı: 2026'da gerçek Yunan feta'sında küresel ölçekte daralma ve olası kıtlık riski var. Henüz raflarda büyük bir yokluk görülmese de, küçük mandıralar ve ihracatçılar uyarıyor.
Ekonomik darbe: Yunanistan 2025'te 785 milyon € değerinde feta ihracatı yaptı (büyük kısmı AB ve İngiltere'ye). Bu sektör "beyaz altın" olarak anılıyor ve birçok çiftçi için temel geçim kaynağı.
Çiftçiler için yıkıcı: Birçok küçük üretici sürülerini kaybetti, işsiz kalma riski var.
Güncel Durum (Mart 2026 itibarıyla)
Kriz devam ediyor. Bazı bölgelerde süt üretimi %40'a varan oranda düştü. Uzmanlar, eğer salgın kontrol altına alınmazsa 2026'nın "gerçek küresel feta kıtlığı" yılı olabileceğini söylüyor. Buna karşılık, inek sütünden yapılan "feta-style" (taklit) peynirler artabilir, ama orijinal PDO feta etkilenecek.
Not: Bu, eski "Danimarka feta krizi" (2020'de Yunanistan'ın coğrafi işaret ihlali nedeniyle Danimarka'ya dava açtığı olay) ile tamamen farklıdır. Şu anki kriz üretim kaynağı (hayvan ve süt) kaynaklıdır.
