ABD’de 27 yıllık araştırmalar sonunda “Protac” denilen bir ilaç grubu geliştirildi.
Bu ilaçlar sadece bir çok hastalığa neden olan proteinleri blöke etmekle kalmıyor, tümüyle köklerini kazıyor. Bu da tedavisi olmayan bir çok hastalıkta yeni bir çığır açacak.
İlaç sektöründe bir devrimin eli kulağında. “Protac” (Proteolysis-targeting chimeras) denilen ve vücuttaki doğal vitaminlerin bozulmasını engelleyen küçük moleküllerden oluşan bir ilaç. ABD’de onaylandı. İlk testler de bu karara hak verdi.
Bu devrimi anlamak için günümüzdeki ilaçların işleyişinden başlamak gerekiyor.
İlaçların çoğu bir hastalığın üstündeki bir proteine odaklanıp onu durdurmaya çalışıyor. İnsan vücudu bir futbol maçıysa klasik ilaçlar akınları önlemek için defans oyuncuları işlevini görüyor.
Ancak karşı takımın hücum oyuncuları baskın gelirse defans oyuncuları çözülüyor. Sonrası, gol! Yani, ölüm!
“Protac”ın amacı oyunun kurallarını değiştirmek. Defans oyuncuları artık kalelerini korumakla kalmayacak, hakem rolünü üstlenerek karşı tarafın oyuncularını saha dışına atacaklar.
Vücutta saha dışına atılacak oyuncu, hastalığa neden olan protein. Bir başka deyişle, “Protac” klasik ilaçlar gibi hastalık nedeni proteini bloke etmiyor, saha, yani vücut dışına atıyor. Daha doğrusu hücreye “Bunu imha et” komutu göndererek hastalık nedeni vitamini yok ettiriyor.
“Protac”, Craig Cewa ve Raymond Deshaies adlı iki araştırmacı tarafından 1998’de düşünüldü. 28 yıl sonra onay alarak hedeflerine ulaştılar. Tıp çevreleri bu gelişmeyi son yarım yüzyılın en büyük buluşu diye nitelendirdiler.
