En başta söyleyelim. Evren hakkında ne biliyoruz? Cevap: Hemen hemen hiçbir şey. Şimdi bu gizemli alana girelim ve bilebildiklerimizi özetlemeye..

En başta söyleyelim. Evren hakkında ne biliyoruz? Cevap: Hemen hemen hiçbir şey.

Şimdi bu gizemli alana girelim ve bilebildiklerimizi özetlemeye çalışalım…

---

Astronomlar 13,8 milyar önce Big Bang’le ortaya çıkan bir evrenin varlığına inanıyorlar.

Gerçekten böyle bir evren varsa, sırlarının hemen hiç birini insan oğluna açıklamadı.

Evrenin ne büyüklüğünü biliyoruz, ne içerdiklerini, ne kökenini, ne de galaksilerini…

İşte bu sırların kuşattığı zifiri karanlık bir ortamda yol bulmaya çalışıyoruz…

“Evren” kavramının ardında bir çok şey gizli. Hem içinde yaşadığımız dünya, hem uzayda var olan her şey.

Her şey 13,8 milyar yıl önce Big Bang ile başladı. Evrenin varlığı ve genişlemesi o zaman yola çıktı. Genişledikçe önce madde, sonra ışık, daha sonra yıldızlar, galaksiler doğdu.

Bilim insanları yüz yıllardır bu çok karmaşık sistemi yöneten fizik yasalarını anlamaya çalışıyorlar. Teleskop teknolojisinin gelişmesiyle evrenin giderek daha derinliklerine ve karanlıklarına bakabiliyoruz.

Ama “Karanlık” ne anlama geliyor? Dünya bu karanlığın neresinde? Evrenin ötesinde bir şeyler var mı?

Son bulguları soru ve cevaplarla özetleyelim…

-Soru: Evren nedir?

Cevap: Var olan her şeydir. Yaşı 13,8 milyar yıl olarak tahmin ediliyor. Big Bang teorisine göre evren sıcak ve yoğun bir noktayla başladı. Bu nokta genişledi ve maddeyi, enerjiyi, uzayı ve zamanı yarattı. Big Bang’e göre bu genişleme devam ediyor.

-Soru: Evrenin büyüklüğü n kadar?

Cevap: Günümüzdeki bilgiler evrenin boyutlarını tahmin etmemize el vermiyor. Bununla birlikte astronomlar evrenin 93 milyar ışık yılı büyüklüğünde bir küre olduğunu düşünüyor.

-Soru: Evrenin kökeni ne?

Cevap Tek kelimeyle, bilmiyoruz. Astronomlar sadece teori üstüne teori geliştirebiliyorlar. Ve de evrenin ilk anlarına ilişkin senaryolar yazıyorlar. Bu senaryolarda Big Bang ağır basıyor.

-Soru: Big Bang ne?

Cevap: Big Bang astronomların geliştirdiği bir model. Yaygın kanının aksine evrenin doğuşuna değil, doğuşunu izleyen ilk anlara dayanıyor. Bu modele göre, 13,8 milyar yıl önce tüm evren birden hızlı bir genişleme sürecine girdi. Bir yandan da evren soğuyordu. Bu süreçte parçacıklar ortaya çıktı ve ilk atomları oluşturdu. 380 bin yıl sonra bir ışık bu ilk evreni oluşturan perdeyi yırttı ve boşlukta süzülmeye başladı. Bu da fotonların oluşumuna imkan verdi. Bugün bu fosil ışınların izlerini bulabiliyoruz.

-Soru: Evrende ne var?

Cevap: Yıldızlar, gezegenler, galaksiler ve aklınıza gelebilecek tüm gök cisimleri…Bütün bunlar kümeleşiyorlar. Her kümenin arasında uçsuz bucaksız boşluk var. Evrenin genellikle boşluklardan oluştuğunu söyleyebiliriz.

-Soru: Evrende dünyanın yeri ne?

Cevap: Dünya güneş sisteminin bir parçası. Sistem de samanyolu galaksisinin bir parçası. Samanyolu da 60 galaksiden oluşan bir kümenin parçası. O da “Vierge” (Bakire veya astrolojide “Başak”) denilen süper kümenin bir parçası. Bitmedi; süper küme de “Laniakea” denilen ve 500 milyon ışık yılı büyüklüğündeki süperler süperi kümenin bir parçası.Bu küme 100 bin büyük galaksi topluluğunu barındırıyor. Kısacası, dünya evrende bir nokta.

-Soru: Evrenin merkezinde ne var?

Cevap: Evrenin gerçekten genişlemeye devam mı ettiğini, yoksa genişlemesinin durduğunu mu bilmiyoruz. Evrenin hangi biçimde olduğuna ilişkin de bilgimiz yok. Ama bir merkezinin olmadığını düşünüyoruz. Yani bir merkezinden söz etmek için sınırları yok. Çünkü merkezinin ve sınırlarının olması için onların dışında bir şeyler bulunması gerekiyor. Oysa evren var olan her şeyi kapsıyor.

-Soru: Galaksi ile evren arasında ne fark var?

Cevap: Yukarıda da belirttiğimiz gibi, evren var olan her şey. Gözle görülmeyecek kadar atomlardan milyonlarca ışık yılı büyüklüğündeki süper kümelere kadar her şey…Galaksi ise o “Her şey”in içinde bir parça.

-Soru: Evrende ne kadar galaksi var?

Cevap: Bugünkü bilgilerimiz bu soruya yanıt vermeye yetmiyor. Sadece teleskopların gözlediği kadarıyla, 2 trilyon galaksinin varlığı tahmin edilebildi.

-Soru: Evrenin sınırları ne demek?

Cevap: Evrenin ne biçimini, ne de sınırlarını biliyoruz. Bildiğimiz tek şey gözlenebilir evrenin boyutları. Onun ötesinde de evren devam ediyor ama biz göremiyoruz, gözlemleyemiyoruz. “Kozmolojik ufuk” dediğimiz gözlemleyebildiğimiz evrenin sınırları dünyadan 46,5 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.